Longrevalidatie

Werken in een groep lotgenoten betekent dat je, ondanks de benauwdheid, toch gemotiveerd raakt om je conditie optimaal te houden. Je hebt vaak aan een half woord genoeg en humor helpt je door moeilijke momenten heen.

Longrevalidatie

Longrevalidatie is een 3 maanden durend programma voor mensen met chronische longaandoeningen : COPD.  Zoals de meeste longrevalidatie programma’s zal de begeleiding de volgende onderdelen kennen. Medisch management, educatie, emotionele steun, oefeningen, ademtherapie, inhalatie therapie en voedingsadvisering.

De doelen die nagestreefd zullen moeten worden zijn de volgende:

  • Verminderen van respiratoire symptomen en complicaties
  • Bevorderen van Zelfmanagement en controle over het dagelijks functioneren.
  • Verbeteren van de lichamelijke conditie en lenigheid
  • Verbetering van emotioneel welbevinden
  • Vermindering van het aantal ziekenhuis opnames.

Multidisciplinaire benadering

Bij de Longrevalidatie is sprake van een multidisciplinaire aanpak. Het is een samenwerking tussen de longartsen, gespecialiseerde long- verpleegkundige, de doktersassistente, onze fysiotherapeuten, psycholoog en een diëtiste.

Revalidatie en training

Patiënten met COPD worden gekarakteriseerd door verminderde longfunctie en een beperkte inspanningstolerantie. Vaak is moeheid en een zittend bestaan tevens de oorzaak dat ze heel geleidelijk aan in een neerwaartse spiraal terecht komen. Hun spierkracht neemt af en de functie van het hart wordt slechter. Het is heel gebruikelijk dat mensen met respiratoire ziekten hun fysieke activiteiten beperken omdat ze bang zijn om benauwd te worden.

Veel stabiele COPD patiënten en astma patiënten kunnen veel baat hebben bij een toegenomen inspanningstolerantie en een versterking van de skeletmusculatuur door training. Ook zal de coördinatie en lenigheid van de patiënten toenemen als ze extra worden getraind. Longrevalidatie zorgt ervoor dat de lichamelijke fitheid toeneemt en helpt controle te krijgen over de ademhaling. Conditietraining kan individueel of in groepen worden gegeven. De activiteiten kunnen een veelheid van bewegingsvormen inhouden. Wandelen, fietsergometrie, ademinstructie en relaxatie therapie. De meeste mensen die gaan oefenen zullen een toename ervaren van hun fitheid en welbevinden.

Onderzoek en het proefschrift door Wijkstra tonen overduidelijk het nut aan en de effectiviteit van longrevalidatie voor ernstige en minder ernstige CARA patiënten.

  • Het leidt tot een verbeterde kwaliteit van leven, zowel op korte als op de lange termijn. Dit werd gemeten aan de hand van de Chronic Respiratory Questionaire (CRQ) en aan de hand van de Symptom Checklist (SCL-90). Vermoeidheid, emoties en coping werden in de controle groepen als beter beoordeeld.
     
  • Het verbetert op korte termijn (na 3 maanden) de inspanningstolerantie en de inspiratoire spierfunctie en er is een dalende trend zichtbaar in de maximale lactaat productie tijdens maximale inspanning.
  • Verbetering van kracht en uithoudingsvermogen van de inspiratiespieren.
  • De dyspneu sensatie tijdens inspanning is verminderd.
  • Regelmatige follow up na een initiële intensieve behandeling de eerste 3 maanden is voldoende om de verbeterde kwaliteit van leven vast te houden.


Een behandeling zonder trainingsaspecten leidt tot weinig resultaat. Door verschillende trainingstechnieken kan zowel het inspanningsvermogen toenemen, als de dyspneu en angst tijdens inspanning afnemen. Ondanks dat er verschillende fysiologische verbeteringen zullen optreden, zal de longfunctie niet wezenlijk veranderen. Voorafgaand aan de training zal eerst een ergometrie test moeten worden gedaan om het uithoudingsniveau, de cardiale belastbaarheid en de respiratoire reactie op de inspanning te testen.

Omdat met name spiersterkte van de extremiteiten goed trainbaar zijn gebleken en dat daarmee ook een winst in inspanningsvermogen blijkt te behalen is training van met name de spieren van de onderste extremiteit spieren zeer effectief. Dit kan met fietsergometrie, loopoefeningen of met leg-extension apparatuur worden bereikt.
De spierkracht van de bovenarm spieren is van groot belang voor het uitoefenen van allerlei dagelijkse werkzaamheden (ADLactiviteiten). Deze activiteiten vereisen bij COPD patiënten meer longcapaciteit dan inspanning door de beenspieren verricht. Extra training van de bovenste extremiteiten kan dan ook leiden tot een vermindering van het gevoelen benauwd te zijn bij lichte inspanning bij alledaagse bezigheden. Gymnastische oefeningen kunnen de lenigheid en coördinatie van bewegingen verbeteren. Hierdoor neemt de valkans af en kan het plezier in bewegen weer toenemen.

Fred de Morree

Ernest Markesteijn

Marion Vennix

Saskia van de Berg

Nanette de Gooijer

Laurens Tijhuis

Lennard v.d. Heiden